اون‌ایللرله داوام ائدن گرگینلیک و قاراباغ اۆزرینده بیر نئچه قانلی ساواشدان سونرا، ۲۰۲۵-جی ایلده آذربایجان و ارمنستان تاریخی بیر نقطه‌یه چاتدیلار و عمومی صلح معاهده‌سینین متنی اۆزرینده تام راضیلیغا گلدیلر.

📜 توافقون جزییاتلاری

صلح معاهده‌سینین ایلک نۆسخه‌سینین ایمضالانماسی: ۲۰۲۵-جی ایل مارس آیینین ۱۳-ده ایکی اؤلکه‌نین خاریجی ایشلر ناظیرلیکلری اعلان ائتدیلر کی، سون متنی حاضیردیر و طرفلر ایمضالاماغا حاضیردیرلار.

ارمنستان آنایاساسینا دَییشیکلیکلر: آذربایجان آنایاسادا بعضی مادّهلرین دَییشدیریلمه‌سینی طلب ائدیب. ارمنستان باش ناظیری بۇنی قبول ائدیب و دَییشیکلیکلر خالق رفراندومو ایله حیاتا کئچیریله‌جک.

یئنی دَهلیر: آذربایجان نخجوانا یئنی بیر مارشروت واسطه‌سیله باغلاناجاق. دَهلیر ارمنستان حاکیمیتی آلتیندا اولاجاق، آمّا ایقتیصادی علاقه‌لری تأمین ائده‌جک.

🌍 بین‌الخالق ری اکسیالار

غرب اؤلکه‌لری و بین‌الخالق قۇروملار بۇ توافقو جنوبی قافقازدا ثبات اۆچون مۆثبت آددیم حساب ائدیرلر. ایران و روسیه ایسه ژئوسیاسی نتیجه‌لردن ناراحت‌دیرلار. ارمنیستاندا ایسه بعضی گۆجلر اؤلکه حاکیمیتینین ضعیفله‌یه‌جیینی بیلدیریرلر.

⚡ قالان چتینلیکلر

رسمی ایمضالانما تاریخی هله معلوم دئییل. قاچقینلارین تالئی، مدنی میراثین قوْرونماسی و بین‌الخالق نظارت مسله‌لری مۆذاکیره مووضوعوسودور و خالقلار آراسیندا اعتمادین برپاسی واخت تله‌ب ائدیر.

🔮 نتیجه

بو توافق تاریخی دؤنوش نؤقطه‌سیدیر و ایقتیصادی، تهلوکه‌سیزلیک و مدنی امکداشلیقلار اۆچون یئنی ایمکانلار آچاجاقدیر.

صلح یالنیز بیر پیمان دئییل، بیر گله‌جکدیر.

Onillərlə davam edən gərginlik və Qarabağ uğrunda bir neçə qanlı müharibədən sonra, 2025-ci ildə Azərbaycan və Ermənistan nəhayət tarixi bir nöqtəyə çatdılar və ümumi sülh müqaviləsinin mətni üzrə tam razılığa gəldilər.

📜 Razılaşmanın detalları

Sülh müqaviləsinin ilkin nüsxəsinin imzalanması: 2025-ci il martın 13-də iki ölkənin Xarici İşlər Nazirlikləri elan etdilər ki, son mətn hazırdır və tərəflər imzalamağa hazırdırlar.

Ermənistan Konstitusiyasına dəyişikliklər: Azərbaycan Konstitusiyanın bəzi maddələrinin dəyişdirilməsini tələb edib. Ermənistan Baş Naziri bunu qəbul edib və dəyişikliklər xalq referendumu ilə həyata keçiriləcək.

Yeni dəhliz: Azərbaycan Naxçıvana yeni marşrut vasitəsilə bağlanacaq. Dəhliz Ermənistan suverenliyi altında olacaq, amma iqtisadi əlaqələri təmin edəcək.

🌍 Beynəlxalq reaksiyalar

Qərb ölkələri və beynəlxalq qurumlar bu razılaşmanı Cənubi Qafqazda sabitlik üçün müsbət addım hesab edirlər. İran və Rusiya isə geosiyasi nəticələrdən narahatdır. Ermənistanda isə bəzi qüvvələr ölkə suverenliyinin zəifləyəcəyini bildirirlər.

⚡ Qalan çətinliklər

Rəsmi imzalanma tarixi hələ məlum deyil. Qaçqınların taleyi, mədəni irsin qorunması və beynəlxalq nəzarət məsələləri müzakirə mövzusudur və xalqlar arasında inamın bərpası vaxt tələb edir.

🔮 Nəticə

Bu razılaşma tarixi dönüş nöqtəsidir və iqtisadi, təhlükəsizlik və mədəni əməkdaşlıqlar üçün yeni imkanlar açacaqdır.

Sülh yalnız bir müqavilə deyil, bir gələcəkdir.

Onlarca yıl süren gerginlik ve Karabağ üzerindeki birkaç kanlı savaşın ardından, 2025 yılında Azerbaycan ve Ermenistan nihayet tarihi bir noktaya ulaştı ve kapsamlı barış antlaşması metni üzerinde tam anlaşmaya vardılar.

📜 Anlaşmanın detayları

Barış antlaşmasının ön taslağının imzalanması: 2025 yılı Mart ayının 13'ünde iki ülkenin Dışişleri Bakanlıkları, nihai metnin hazır olduğunu ve tarafların imzalamaya hazır olduğunu duyurdu.

Ermenistan Anayasası'nda değişiklikler: Azerbaycan, Anayasa'daki bazı maddelerin değiştirilmesini talep etti. Ermenistan Başbakanı bunu kabul etti ve değişiklikler halk referandumu ile yapılacak.

Yeni koridor: Azerbaycan, Nahçıvan'a yeni bir güzergahla bağlanacak. Koridor Ermenistan egemenliği altında olacak, ancak ekonomik ilişkiler için açık kalacak.

🌍 Uluslararası tepkiler

Batı ülkeleri ve uluslararası kuruluşlar bu anlaşmayı Güney Kafkasya'da istikrar için olumlu bir adım olarak değerlendiriyor. İran ve Rusya ise jeopolitik sonuçlardan endişeli. Ermenistan'da ise bazı gruplar, anlaşmanın ülkenin egemenliğini zayıflatacağını düşünüyor.

⚡ Kalan zorluklar

Resmi imzalanma tarihi henüz belli değil. Mültecilerin durumu, kültürel mirasın korunması ve anlaşmanın uluslararası denetimi hâlâ tartışma konusu. Halklar arasında güvenin yeniden tesis edilmesi zaman alacak.

🔮 Sonuç

Bu anlaşma tarihi bir dönüm noktasıdır ve ekonomik, güvenlik ve kültürel işbirlikleri için yeni fırsatlar açacaktır.

Barış yalnızca bir antlaşma değil, bir gelecektir.